De bouw van de shakuhachi

Bezoek ook ons Kaito forum

NSG KAITO
van Galenstraat 1
2315 KK Leiden
T: +31 (0)71 4016814

De bouw van de shakuhachi

De shakuhachi die wij vandaag de dag kennen is gemaakt uit een stuk bamboe van de basis van een stengel, vlak boven de wortel. De bamboe die voor een shakuhachi wordt gebruikt is dik. Niet elke bamboestengel is geschikt om een shakuhachi te worden. Aangezien de shakuhachi een specifieke lengte heeft, worden alleen die stengels gekozen die en aan de specifieke lengtevraag kunnen voldoen en dat er zeven "knopen" in kunnen voorkomen. Een knoop is de overgang in segmenten die zo specifiek is voor bamboe.

Een shakuhachi dankt zijn vorm dus aan het natuurlijke voorkomen van de bamboe. Aan het uiteinde van de shakuhachi zijn de wortels nog zichtbaar.

Een shakuhachi kan uit een stuk zijn gemaakt en kan ook uit twee delen bestaan waarbij in het midden de twee delen van de bamboestengel nauw op elkaar worden geschoven.

De bamboe

Een professionele stengelbasis Shakuhachi wordt vervaardigd uit uitzonderlijk fijn soort madaké bamboe (phyllostachys bambusoides Sieb. Et Zucc.) welke wordt gekweekt in bepaalde groeven in Japan, China en Noord Amerika. Ook torachiku of tijger bamboe (phyllostachys nigra f. punctata) wordt ervoor gebruikt, een unieke soort zwarte gevlekte bamboe die van origine van Shikoku komt, het kleinste hoofdeiland van Japan. Deze kwaliteitsinstrumenten worden ook vervaardigd uit zeldzaam Kyushu madaké bamboe wiens mooie kleur en gevlekte buitenkant zich conformeert aan de hoogste esthetiek voor shakuhachi’s in Japan.

Tijger bamboe madaké is een gigantisch ‘balk’ bamboe die veel voorkomt in de vruchtbare laagland valleien. Dunner diameter, vastere bamboes geschikt voor fluitfabricage worden alleen gevonden in de bergstreken waar de grond arm is en de groeicondities zwaar. Terwijl madaké een van de snelst groeiende planten op aarde is – er worden snelheden van 120 cm per dag gemeten – is het heel moeilijk kwaliteit bamboe voor fluitfabricage te vinden.

Om aan de specificaties te voldoen, vereist door de traditionele esthetiek en die bestaat uit , maat, vorm, kleur, wortelstructuur en knoopstructuur, maakt de zoektocht naar shakuhachi bamboe en grote opgave. Een grote madaké groeve levert de bouwer slechts een beperkt aantal bruikbare stukken bamboe.

Verschillen in kwaliteit

Studie shakuhachi’s worden ook van de eerder genoemde bamboesoorten gemaakt, maar dan niet altijd van de stengelbasis. Ook kennen zij niet altijd het principe van de zeven knopen of segmenten. Deze foto laat een heel eenvoudige studie shakuhachi zien, vervaardigd uit het midden van een willekeurige bamboestengel. De utaguschi (mondstuk) is in het bamboe gesneden en is daardoor zeer teer.

Een stengelbasis geeft de shakuhachi zijn specifieke uiterlijk (zie foto). Aan het uiteinde aan de rechterkant zijn duidelijk de wortelaanzetten te zien. Wat deze instrumenten opmerkelijk maakt zijn de zeven "knopen", ofwel de segmentindeling van bamboe.

Het mondstuk - Utaguchi

Tozan ryu utaguchi

De Tozan utaguchi kenmerkt zich door een inleg met een ronde vorm (rechts).

Kinko ryu utaguchi

De Kinko utaguchi kenmerkt zich door een inleg met een wigvorm (links).