Startpagina

Bezoek ook ons Kaito forum

 

 

NSG KAITO
van Galenstraat 1
2315 KK  Leiden
T: +31 (0)71 4016814

 

Veel gestelde vragen

  1. Is het moeilijk een klank te krijgen?
  2. Met wat voor soort instrument moet ik beginnen?
  3. Wat heb ik nodig, naast de fluit zelf?
  4. Wat is er te vertellen over de verschillende lengtes?
  5. Hoe moet ik mijn shakuhachi bewaren?
  6. Heb ik echt een leraar nodig?
  7. Zijn er alleen oude muziekstukken?
  8. Hoe is het repertoire ingedeeld?
  9. Wat zijn de verschillende scholen?
  10. Wat is een jinashi shakuhachi?
  11. Wat betekent seiritsukan en seisunkan?
  12. Wat zijn "komuso"?
  13. Wat zijn de Levende Menselijke Schatten?

 

1. Is het moeilijk een klank te krijgen?

Zelfs de meesters zeggen dat zij altijd werken aan het verbeteren van hun klank, en dat het is in feite niet moeilijk is een eerste basisklank uit de shakuhachi te krijgen. Het helpt echter om een leraar te hebben die u kan laten zien hoe de shakuhachi tegen de kin gehouden wordt.

terug naar de vragen

 

2. Met wat voor soort instrument moet ik beginnen?

Beginners starten vaak met een eenvoudige houten fluit, eenvoudige bamboe fluit of een van kunststof. Deze zijn niet zo duur (tussen de vijftig en honderd euro). Zij splijten niet en zijn zo gestemd dat alle noten in balans zijn. Met enige handigheid is een basisfluit zelf te maken.

Echter, wanneer u serieus bent, wilt u eventueel een betere bamboe fluit bemachtigen. De prijs voor een betere fluit kan oplopen tot een paar duizend euro, of zelfs nog meer. Wanneer u een gebruikt exemplaar wilt kopen is het een goede zaak dat u hem test met een tuner of dat u hem laat controleren door een gekwalificeerde speler (zie de services die KAITO verleend). Dit is vooral van belang omdat veel (vaak oudere) fluiten slecht gebalanceerd zijn wat problemen kan geven voor de beginnende speler.

terug naar de vragen

 

3. Wat heb ik nodig, naast de fluit zelf?

Op z’n minst een (lederen) kap om het mondstuk te beschermen. Ze zijn er in verschillende maten. Dit kan een ruime “mof” achtige hoes zijn die enkele euro’s hoeft te kosten tot speciale kappen die speciaal voor de shakuhachi is gemaakt. Deze kosten vaak rond de … euro. U heeft ook een katoenen lap om de boring te kunnen reinigen van condens tijdnes het bespelen. Wat u ook nodig heeft is een plastic zak waar de shakuhachi in wordt bewaard om het vocht in de bamboe te houden wanneer u er niet op speelt. Ten slotte heb u iets nodig om de shakuhachi in te vervoeren. Er zijn speciale fluitzakken en aluminium koffers tot meerdere fluiten kan bevatten. Het gebruik een kunststof tekeningkoker is ook een goede optie.

terug naar de vragen

 

4. Wat is er te vertellen over de verschillende lengtes?

Shakuhachi’s worden gemeten volgens een oud Japans meetsysteem. Één “shaku” is ongeveer 30 cm. Er gaan tien “sun” in een “shaku”. De standaard maat voor een shakuhachi is 1,8 shaku (ca. 54,5 cm) en dat is precies wat shakuhachi betekent. Er zijn fluiten variërend in lengte van 1 shaku tot langer dan 3 shaku. Hoe langer de fluit, hoe dieper de klank. De standaard 1,8 shaku fluit is gestemd op D van de westerse schaal. Omdat dit de standaard lengte is, is dat de lengte waar vrijwel iedereen mee begint en wordt ook aanbevolen als een “eerste” fluit.

terug naar de vragen

 

5. Hoe moet ik mijn shakuhachi bewaren?

Wanneer bamboe uitdroogt kan het barsten. Het kan ook barsten door plotselinge veranderingen in temperatuur en vochtigheid. Een relatieve vochtigheid van tenminste 50 % is noodzakelijk om de fluit niet te laten uitdrogen. Veel spelers gebruiken een lange dunne plastic zak die speciaal voor de shakuhachi wordt gemaakt. Wanneer u uw shakuhachi in deze zakken bewaard, blaas er dan eerst lucht in voordat u de zak sluit.

Veel mensen gebruiken van tijd tot tijd wat camelia of walnootolie voor op de buitenkant van de fluit om de vochtigheid te bewaren. Een menging van amandelolie met enkele druppels Tea Tree olie kan ook worden gebruikt. De Tea Tree olie elimineert eventuele schimmels. Vrijwel elke pure plantaardige olie kan worden gebruikt zolang ze maar licht van structuur is. Gebruik geen verhitte olie. Bij voorkeur alleen een eerste koude persing olie. Wanneer u tijdens het spelen gaat zweten, wrijf dan wat transpiratievocht op de fluit, speciaal op het bovenste deel en het mondstuk. Ook dit gaat uitdrogen tegen.

En, als het dan toch gebeurt… de fluit barst… Raak niet in paniek. Gebarsten fluiten kunnen worden gerepareerd. Daar is dan wel een specialist voor nodig. Wikkel de fluit in een licht vochtige doek en bel een fluitbouwer of neem contact op met KAITO. Het repareren van een gebarsten fluit kan, afhankelijk van de soort reparatie, best prijzig worden. Houd er rekening mee dat een reparatie tussen de 300 tot 600 euro kan kosten. De fluit moet het dus wel waard zijn, wil men hem laten herstellen.

terug naar de vragen

 

6. Heb ik echt een leraar nodig?

Er bestaan instructieboeken met tapes, CD’s en er zijn video’s. Dus zelf leren is niet onmogelijk. Echter, het onder leiding van een leraar beoefenen zal de snelheid waarmee wordt geleerd dramatisch opvoeren en helpen voorkomen dat uw gewoontes aanleert die later moeilijk te corrigeren zijn.

Verder is, speciaal bij Hon Kyoku, een klein deel van de noten en technieken die nodig zijn om een stuk te kunnen spelen in de muzieknotatie terug te vinden. Er zijn heel veel dingen die alleen van een gekwalificeerd leraar kunnen worden geleerd.

terug naar de vragen

 

7. Zijn er alleen oude muziekstukken?

Omdat de shakuhachi zo’n oud instrument is, zijn er veel mensen die denken dat er alleen oude muziekstukken voor bestaan. Niets kan verder van de werkelijkheid staan als dit misverstand. Wanneer u eenmaal de basisvaardigheden voor de shakuhachi heb eigen gemaakt, kan vrijwel alles worden gespeeld op een shakuhachi, van modern, jazz, pop, etc tot meditatieve muziek. Een professioneel gestemde shakuhachi kan bij vrijwel elk ander westers instrument worden gebruikt. Veel van dat soort opnames zijn beschikbaar.

terug naar de vragen

 

8. Hoe is het repertoire ingedeeld?

Koten hon kyoku: "Koten" betekent "klassiek", en "hon kyoku" verwijst naar de stukken die oorspronkelijk, honderden jaren geleden, zijn geschreven voor de solo Shakuhachi. Eigenlijk  zijn de meeste hon kyoku stukken niet door een enkel persoon geschreven, maar door de tijd heen ontwikkeld.
Sankyoku (Gaikyoku): Een muziekgenre wat oorspronkelijk voor de koto, shamisen en soms voor de stem is geschreven aangevuld met een shakuhachi.
Volksmuziek (Minyo): Er bestaat een rijke Japanse traditie aan volksmuziek met vele regio’s met hun eigen traditionele volksmuziek. Deze werden gedurende het werk, op huwlijken en festivals gezongen.
Junreika/Goeika: Dit waren liederen die oorspronkelijk gezongen werden als mensen pelgrimages naar ver afgelegen tempels ondernamen. Later werden zijn geadopteerd door de shakuhachi.
Shigin: Een speciaal genre van gezongen poëzie, vaak met Shakuhachi begeleiding.
Western/Modern Music: Dit kan alles bevatten van slaapliedjes tot populaire muziek, klassieke muziek, jazz, etc.

terug naar de vragen

 

9. Wat zijn de verschillende scholen?

De twee grootste stijlen of “scholen” voor de shakuhachi zijn de Kinko ryu en de Tozan ryu. “Ryu” betekent stijl of school. Het meest kenmerkende verschil is de vorm van inleg in het mondstuk, de utaguchi. Elke school heeft zijn eigen geschiedenis en stijl en het is een zaak van persoonlijke smaak welke stijl men wil bestuderen.

De Kinko ryu is in het laatste deel van de achttiende eeuw gestart door Kurosawa Kinko, terwijl de Tozan school is gestart aan het begin van de twintigste eeuw door Nakao Tozan.

De Kinko-ryu honkyoku is ontwikkeld door Kurosawa Kinko die diverse hon kyoku verzameld heeft die uit vele delen van Japan komen en ze aangepast heeft aan zijn stijl van spelen. Deze werden later aangepast en gecodeerd door zijn studenten om de 36 officiële “Kinko hon kyoku” te worden. De Tozan ryu heeft vele westerse aspecten van muziekonderwijs verwerkt. De Tozan ryu hon kyoku zijn door Nakao Tozan zelf geschreven.

Zo is er ook nog de Watazumi school (ook wel Dokyoku genoemd), de Mejan ryu en Chikuho ryu naast nog verschillende andere volksscholen. De Kinko notatie wordt gebruikt door Kinko, Watazumi en Meian, terwijl de notaties van de Tozan en Chikuho scholen uniek zijn voor hun eigen school.

Voor de beginner is het over het algemeen niet nodig zich te identificeren met en te concentreren op één school. Men zou inderdaad kunnen experimenteren zichzelf blootstellen aan zoveel mogelijk stijlen voordat men besluit zich toe te leggen op een bepaalde richting.

terug naar de vragen

 

10. Wat is een jinashi shakuhachi?

De meeste shakuhachi’s hebben “ji” in de boring. Dit is een laag van een plasticachtige substantie die aan de binnenkant van de boring is aangebracht om de boring vorm te geven zodat elke noot in balans is. Deze laag zorgt ervoor dat de shakuachi zuiver is en gebalanceerd en het opent de mogelijkheid om meer typen muziek te vertolken en samen met andere instrumenten te spelen.

Sommige mensen denken dat een shakuhachi zonder deze “ji”, of “junashi”, een klank geeft die dichter bij het oorspronkelijke natuurlijke bamboe ligt. Deze “jinashi shakuhachi” zijn meer op zichzelf gestemd dan op een bepaalde toon en zijn moeilijker te bespelen. Echter, zij hebben een lieflijke zoete klank.

terug naar de vragen

 

11. Wat betekent seiritsukan en seisunkan?

Dit zijn twee verschillende manieren om de lengte van de shakuhachi te classificeren. Rond de 1,8 shaku lengte zal de basistoon (de toon gespeeld als alle vingergaten zijn gesloten) een halve toon verlagen voor elke “sun” dat hij langer is. Echter, deze relatie wordt steeds minder waar naarmate de lengte verder van de 1,8 shaku af komt te liggen. We zullen steeds een beetje meer lengte moeten toevoegen om de halve toon verlaging te behouden.

Seiritsukan worden gemeten volgens de “een-halve-toon-voor-iedere-sun” conventie, ook al blijft deze verhouding niet in stand naarmate we verder van de 1,8 shaku vandaan gaan. Dus seiritsukan negeert het feit dat de werkelijke lengte van de fluit langer kan zijn, en worden benoemd volgens hun basistoon. In contrast hiermee wordt seisunkan gebruikt om de werkelijke lengte ten opzichte van hun basistoon aan te geven.

De meeste shakuhachi zijn “seiritsukan”, alhoewel sommige “seisukan” gebruikt worden voor volksmuziek (minyo).

terug naar de vragen

 

12. Wat zijn "komuso"?

"Komuso" waren monniken (monniken van leegheid”) en waren bedelmonniken in het oude Japan die de shakuhachi gebruikten als religieus gereedschap. Zij behoorden tot de Fuke sekte van het Zen boeddhisme. Komuso monniken waren zwervers, rondtrekkend door het land en bedelend voor aalmoezen terwijl zij op de shakuhachi hon kyoku speelden. Zij droegen strohoeden (“tengai”) die hun hoofd bedekten en hun anonimiteit gaf. Omdat sommige van de komuso in werkelijkheid spionnen waren voor de overheid. Toen er een revolutie was uitgebroken in 1868 is de gehele Fuke sekte ontbonden en het bespelen van de shakuhachi tijdelijk verbannen. Dit leidde tot een groot verlies van shakuhachi gegevens en de traditionele kennis.

Het volgende is een uittreksel van verzameld materiaal voor de “Mejiro 2002 Komuso Exhibition” door Kayu Kanda:

‘De voorloper van de komuso was de “komuso”, wat zoiets betekent als “stromat monnik”, en die in de late vijftiende eeuw opkwam. Deze monniken bespeelden de shakuhachi terwijl zij door de diverse landen trokken en zij gebruikten stromatten die zij rond hun middel droegen om buiten te kunnen slapen. Zij danken hun naam aan deze stromat. In het begin van de Edo-periode begonnen zij de “tengai” of strohoed, op hun hoofd te dragen en werden zo de komuso, of “monniken van nietsheid”. In plaats van het traditioneel zingen van spirituele sutras, gebruikten de komuso hun shakuhachi om hon kyoku te spelen als een spirituele oefening.

Er zijn veel legenden rond de oorsprong van de shakuhachi en de komuso. Een legende geeft krediet aan een monnik Hotto-Kokushi (1207-1298) genaamd (ook wel Kakushin genoemd) die zes jaar aan het Sung hof in Chnina had gestudeerd en toen terugkeerde naar Japan met 4 beoefenaren, terwijl een andere legenda krediet geeft aan een monnik met de naam Roan die in het Japanse Uji leefde.

terug naar de vragen

 

13. Wat zijn de Levende Menselijke Schatten?

Levende Menselijke Schatten zijn door de Japanse regering benoemde mensen die het hoogste bereikt hebben in de traditionele Japanse kunsten. Op dit moment zijn de Levende Menselijke Schatten voor de shakuhachi: Aoki Reibo (Kinko ryu) en Yamamoto Hozan (Tozan ryu).

terug naar de vragen

 


© 2005 Copyright NGS KAITO
Bij problemen met of vragen over deze pagina's kunt u contact opnemen met onze webadmin.
Laatst bijgewerkt op: 24-04-2004